Қазақстанда келесі жылы электр энергиясының тарифтері тағы да өсуі мүмкін. Сарапшылар осындай болжам жасап отыр. Олардың айтуынша, 2027 жылы электр энергиясының тарифтері екі кезеңде қайта қаралуы ықтимал. Бағаның өсуіне не себеп және бұл халықтың қалтасына қаншалықты салмақ салады?
Электр энергиясының ақысы қайта қымбаттауы мүмкін. Сарапшылардың болжамынша, келесі жылы тарифтер бірнеше рет көтерілуі ықтимал. Бұған энергетикалық компаниялар шығындарының артуы және салаға қомақты инвестиция құю қажеттігі себеп болып отыр. Өйткені электр желілері мен жабдықтардың басым бөлігі жаңартуды қажет етеді.
Қазір елімізде ауқымды жөндеу жұмыстары жүргізіліп жатыр. Соның салдарынан құрылыс материалдарының, жабдықтардың және жұмыс күшінің құны қымбаттауда. Энергетика саласы өкілдерінің болжамынша, тарифтер екі кезеңде көтерілуі мүмкін. Алғашқы өзгеріс көктемде болуы ықтимал. Кейбір энергетикалық компаниялар тарифтерді жаңа жылдан бастап көтеру туралы өтініш беруі мүмкін. Алайда мұндай ұйымдардың саны көп болмайды деп күтілуде. Ал екінші кезең күзге жоспарлануы мүмкін.
Әзірге тарифтерді көтеру жөнінде түпкілікті шешім қабылданған жоқ. Электр энергиясының қаншалықты қымбаттайтыны әр өңірдегі жағдайға және энергетикалық компаниялардың шығындарына байланысты болады. Сарапшылардың есебінше, келесі жылдың соңына қарай тарифтердің жалпы өсімі 20 пайызға дейін жетуі мүмкін.
Қазір Қазақстанда электр энергиясының бағасы көрші елдермен салыстырғанда біршама төмен. Дегенмен алдағы өзгерістер тұтынушыларға әртүрлі әсер етуі ықтимал. Мамандардың айтуынша, тарифтердің өсуі әсіресе кәсіпкерлерге көбірек сезіледі.
Қаржы сарапшыларының пікірінше, электр энергиясының қымбаттауы ең алдымен бизнеске әсер етеді. Ал халық үшін тарифтердің өзгеруі мемлекет бақылауында болады. Себебі ірі энергетикалық компаниялардың қызметі монополияға қарсы заңнама аясында реттеледі. Егер инфляция деңгейі шамамен 10 пайызды құраса, халық үшін электр энергиясының ақысы да осы шамада өсуі мүмкін. Ал кәсіпорындар мен бизнес өкілдері үшін бағаның өсуі бұдан да жоғары болуы ықтимал.
Тарифтердің көтерілуі тауарлар мен қызметтердің қымбаттауына да әсер етуі мүмкін. Бұл инфляцияны үдететін факторлардың бірі. Сонымен қатар мамандар бағаны ұзақ уақыт бойы жасанды түрде ұстап тұрудың да өзіндік қаупі бар екенін ескертеді. Өйткені энергетикалық компаниялардың жаңғырту жұмыстарына қаражаты жеткіліксіз болса, электрмен жабдықтау сапасы нашарлауы мүмкін.
Сарапшылардың пікірінше, халық пен бизнес үшін электр энергиясының тарифтерін кезең-кезеңімен біріздендіру қажет. Қазір кәсіпорындар электр қуаты үшін халыққа қарағанда едәуір жоғары тариф төлейді. Алайда тарифтер арасындағы айырмашылықтың салмағы түптеп келгенде тұтынушыларға түседі. Себебі өндірушілер электр энергиясына жұмсалған шығындарды тауарлар мен қызметтердің бағасына қосады.
Осылайша, халық үшін электр энергиясының тарифтері бұрынғы деңгейде сақталған күннің өзінде, тұтынушылар электр қуатының ақысын тауарлар мен қызметтердің қымбаттауы арқылы жанама түрде төлеуді жалғастыра береді.
